Πρόγραμμα “Ανακαινίζω” 2026

Δημοσιεύθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) (ΦΕΚ Β’ 3058/02.06.2026) για τη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» , η οποία εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027 και στα 13 Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Ο συνολικός ανώτατος προϋπολογισμός της δημόσιας δαπάνης ανέρχεται σε 479.796.259,81 €. Το πρόγραμμα στοχεύει στην κινητοποίηση του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και την αναβάθμιση παλαιών κατοικιών. Για τον σκοπό αυτό, θεσπίζονται δύο διακριτές κατηγορίες: «Κλειστές κατοικίες» και «Ανοικτές κατοικίες». Η υλοποίηση περιλαμβάνει υποχρεωτικά συνδυασμό εργασιών ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και ποια τα ποσοστά επιχορήγησης;

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εμπράγματα δικαιώματα και βάσει εισοδηματικών κατηγοριών του φορολογικού έτους 2025.

1. Εμπράγματα Δικαιώματα

• Κλειστές κατοικίες: Απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό 50%.
• Ανοικτές κατοικίες: Αρκεί οποιοδήποτε εμπράγματο δικαιώμα (πλήρης κυριότητα, επικαρπία, ψιλή κυριότητα) , υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία. Σε περίπτωση ψιλής κυριότητας, απαιτείται η συναίνεση του επικαρπωτή.

2. Εισοδηματικές Κατηγορίες & Βασικά Ποσοστά (Φορολογικό Έτος 2025)

Οικογενειακή Κατάσταση	Κατηγορία Ι (Επιχορήγηση 80%)	Κατηγορία ΙΙ (Επιχορήγηση 70%)
Άγαμος	έως 18.000 €	έως 25.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς παιδιά	έως 25.000 €	έως 35.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί	έως 30.000 €	έως 40.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά ή Μονογονεϊκή με 1 παιδί	έως 35.000 € / 28.000 €	έως 45.000 € / 39.000 €
Για κάθε επιπλέον παιδί	+5.000 €	+5.000 €

Σημείωση: Εάν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα όρια, εξετάζεται ο μέσος όρος των ετών 2023, 2024 και 2025.

3. Προσαυξήσεις Ποσοστών (Σωρευτικές)

Τα ποσοστά αυξάνονται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες στις εξής περιπτώσεις:

• Ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.
• Μονογονεϊκές οικογένειες (με αποκλειστική επιμέλεια), τρίτεκνοι και πολύτεκνοι.
• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), με την προϋπόθεση της ιδιοκατοίκησης.

Το ανώτατο όριο επιχορήγησης ορίζεται στο 95% για την Κατηγορία Ι και στο 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Ποιες κατοικίες εντάσσονται στο πρόγραμμα;

Για να κριθεί επιλέξιμη μια κατοικία, πρέπει να πληροί σωρευτικά τα ακόλουθα κριτήρια:

• Νομικό καθεστώς: Να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα.
• Παλαιότητα: Ύπαρξη οικοδομικής άδειας ή νομιμοποιητικού εγγράφου με έκδοση έως την 31η Δεκεμβρίου 1990.
• Επιφάνεια: Επιφάνεια κύριων χώρων 120 τ.μ.. Κατά εξαίρεση, για τριτέκνους/πολυτέκνους το όριο αυξάνεται στα 150 τ.μ. (χωρίς όμως να επιδοτούνται τα επιπλέον 30 τ.μ.).
• Ενεργειακή κλάση: Κατάταξη βάσει Α’ ΠΕΑ σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερη της Γ.
• Αποκλεισμοί: Δεν είναι επιλέξιμα ακίνητα εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ , καθώς και όσα έχουν υπαχθεί σε προγράμματα εξοικονόμησης ή ανακαίνισης με ημερομηνία υπαγωγής μετά την 01.01.2020.

Ορισμός Κλειστής Κατοικίας

Ως «κλειστή» νοείται η κατοικία που αποδεδειγμένα δεν χρησιμοποιούνταν κατά τα έτη 2024 και 2025. Αυτό πιστοποιείται είτε από διακοπή ηλεκτροδότησης προ της 01.01.2024 , είτε από συνολική κατανάλωση < 50 kWh για τη διετία 2024-2025. Παράλληλα, πρέπει να έχει δηλωθεί ως «κενή» στο έντυπο Ε2 του φορολογικού έτους 2025.

Επιλέξιμες δαπάνες και οικονομικά όρια

Το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες ανακαίνισης, επισκευής, ενεργειακής αναβάθμισης και αγοράς υλικών (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ).

• Υποχρεωτικές αναλογίες εργασιών: Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να οδηγούν σε βελτίωση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία. Το κόστος των ενεργειακών εργασιών πρέπει να αποτελεί κατ’ ελάχιστον το 20% και κατά μέγιστο το 40% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού.
• Ανώτατο όριο δαπανών: Η επιχορήγηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 300 € ανά τ.μ. κύριων χώρων. Συνεπώς, για μια κατοικία 120 τ.μ., η μέγιστη επιχορήγηση παρεμβάσεων αγγίζει τις 36.000 €.
• Προκαταβολή: Με την απόφαση υπαγωγής καταβάλλεται προκαταβολή 60% της επιχορήγησης. Για την αποδέσμευση και χρήση της, ο ωφελούμενος οφείλει να έχει καταβάλει μέσω τραπέζης το 40% της ιδίας συμμετοχής του.

Ο κρίσιμος ρόλος των μηχανικών στη διαδικασία

Η εμπλοκή του τεχνικού κόσμου είναι καθολική και θεσμικά κατοχυρωμένη σε όλα τα στάδια της δράσης. Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) ορίζεται ως φορέας υλοποίησης.

1. Στάδιο Αίτησης & Σύνταξης Φακέλου

Ο Μηχανικός αναλαμβάνει ως Τεχνικός Σύμβουλος του έργου για:

• Τη σύνταξη του λεπτομερούς Σχεδίου Παρεμβάσεων.
• Την έκδοση των απαραίτητων οικοδομικών αδειών ή εγκρίσεων εργασιών.
• Την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ).
• Τη διενέργεια της πρώτης ενεργειακής επιθεώρησης για την έκδοση του Α’ ΠΕΑ.

Σημαντικό: Τα δικαιολογητικά αυτά (ΗΤΚ και Α’ ΠΕΑ) πρέπει να υποβληθούν εντός τριών (3) μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης.

2. Στάδιο Πιστοποίησης και Ολοκλήρωσης

Για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και τη διασφάλιση της διαδρομής ελέγχου, η πιστοποίηση του έργου γίνεται από ανεξάρτητους μηχανικούς. Το ΤΕΕ, μέσω κλήρωσης από τα μητρώα του, ορίζει:

• Ενεργειακό Επιθεωρητή για την έκδοση του Β’ ΠΕΑ.
• Ελεγκτή Δόμησης για τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου και πιστοποίησης των εργασιών ανακαίνισης.

3. Κάλυψη Αμοιβών Μηχανικών

Το πρόγραμμα καλύπτει τις λοιπές δαπάνες (αμοιβές μηχανικών, κόστος έκδοσης αδειών, ΗΤΚ, ΠΕΑ, Ελεγκτή Δόμησης) σε ποσοστό 100%. Το ανώτατο συνολικό ποσό για αυτές τις αμοιβές ορίζεται στα 2.500 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) ανά αίτηση.

Μακροχρόνιες δεσμεύσεις ωφελούμενων

Οι ιδιοκτήτες που θα επιδοτηθούν αναλαμβάνουν αυστηρές υποχρεώσεις για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση του έργου:

• Διατήρηση χρήσης: Οι ανοικτές κατοικίες προορίζονται αποκλειστικά για ιδιοκατοίκηση. Οι κλειστές μπορούν είτε να ιδιοκατοικηθούν είτε να εκμισθωθούν μακροχρόνια ως κύριες κατοικίες.
• Όροι Μακροχρόνιας Μίσθωσης: Το συμβόλαιο πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ (8) μηνών από την ολοκλήρωση των εργασιών. Επιβάλλεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία (3) έτη. Το συνολικό διάστημα που το ακίνητο μπορεί να μείνει κενό μεταξύ διαδοχικών μισθώσεων δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 11 μήνες εντός της πενταετίας.
• Ρητές Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) , η εκμίσθωση σε νομικά πρόσωπα ή για επαγγελματική στέγη , καθώς και η υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης.

Η παραβίαση των όρων ή η μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας συνεπάγεται ολική ή αναλογική ανάκτηση της καταβληθείσας επιχορήγησης.

Ανάλυση Επιπτώσεων για τον Τεχνικό Κλάδο

Η συγκεκριμένη δράση δημιουργεί ένα εξασφαλισμένο πεδίο εργασιών για τους μηχανικούς, καθώς η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ) και Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) καθίσταται υποχρεωτική για χιλιάδες παλαιά ακίνητα. Η πλήρης κάλυψη των αμοιβών των μηχανικών έως τα 2.500 € σε ποσοστό 100% εκμηδενίζει το οικονομικό ρίσκο απλήρωτων μελετών και εξασφαλίζει την άμεση ρευστότητα των γραφείων.

Επιπλέον, ο μηχανισμός τυχαίας κλήρωσης για τους Ελεγκτές Δόμησης και τους επιθεωρητές του Β’ ΠΕΑ ενισχύει τη διαφάνεια και διευρύνει την πίτα της αγοράς για όλους τους πιστοποιημένους επαγγελματίες. Από την άλλη πλευρά, η στενή προθεσμία των τριών (3) μηνών για την έκδοση ΗΤΚ και Α’ ΠΕΑ μετά την αρχική επιλογή απαιτεί από τα τεχνικά γραφεία υψηλή ταχύτητα ανταπόκρισης και άμεση διαθεσιμότητα.

Η ουσία της είδησης

Το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» διαθέτει 479 εκατ. ευρώ για την τεχνική και ενεργειακή αναβάθμιση κλειστών και ανοιχτών ακινήτων με επιδοτήσεις έως 95%. Οι μηχανικοί αναλαμβάνουν εξολοκλήρου τη μελέτη, την έκδοση αδειών και την ηλεκτρονική ταυτότητα, με τις αμοιβές τους να καλύπτονται στο 100% έως το ποσό των 2.500 ευρώ.